Obsługa przegladania plików : CAT, HEAD, TAIL

1. cat – wyświetlanie zawartości pliku

cat plik.txt

Wyświetla całą zawartość pliku plik.txt na standardowe wyjście (terminal). Używany też do łączenia plików i przekierowania ich zawartości.

Przykład łączenia plików i zapisu do nowego pliku:

cat plik1.txt plik2.txt > polaczony_plik.txt

---

2. head – wyświetlanie początkowych linii pliku

head plik.txt

Wyświetla domyślnie pierwsze 10 linii pliku plik.txt.

Zmiana liczby wyświetlanych linii:

head -n 20 plik.txt

Wyświetla pierwsze 20 linii pliku.

---

3. tail – wyświetlanie końcowych linii pliku

tail plik.txt

Wyświetla ostatnie 10 linii pliku.

Śledzenie zmieniającego się pliku (np. pliku logu):

tail -f /var/log/syslog

Na żywo wyświetla kolejne dodawane linie do pliku (przydatne przy monitorowaniu logów).

Wyświetlenie określonej liczby ostatnich linii:

tail -n 50 plik.log

Ostatnie 50 linii pliku plik.log.

---

Praktyczne zastosowania połączeń narzędzi

Wyświetlenie ostatnich 100 linii z monitorowaniem na żywo (analogicznie jak tail -f):

tail -n 100 -f /var/log/system.log

Wyświetlenie pierwszych 50 linii wyszukanego pliku, np. połączone z grep:

grep "error" /var/log/syslog | head -n 50

Parametry komendy ich wykorzystanie: 

-n (–lines=ILE)

Opcja pozwala określić liczbę wyświetlanych linii od końca pliku.

tail -n 20 plik.txt

Wyświetli ostatnie 20 linii pliku plik.txt. Domyślnie jest to 10 linii, jeśli nie podamy opcji.

-f (–follow[=OPTION])

Opcja stosowana do śledzenia pliku na bieżąco. Wypisuje najpierw ostatnie linie, potem wyświetla na żywo nowe linie dopisywane do pliku.

tail -f /var/log/syslog

Przydatne do monitorowania plików logów w czasie rzeczywistym.

-c (–bytes=ILE)

Wypisuje z pliku zamiast linii określoną liczbę ostatnich bajtów.

tail -c 100 plik.txt

Wyświetla ostatnie 100 bajtów pliku. Jeden bajt to jeden znak lub nowa linia.

-q (–quiet, –silent)

Przy wyświetlaniu wielu plików nie wyświetla ich nazw nad zawartością.

tail -q -n 10 plik1.txt plik2.txt

-v (–verbose)

Zawsze wyświetla nazwę pliku nad jego zawartością nawet przy jednym pliku.

Inne przydatne opcje

• --retry – wielokrotna próba otwarcia pliku, przydatne w monitorowaniu.
• --pid=PID – automatyczne zatrzymanie działania gdy zakończy się proces o podanym PID.
• -s N – opóźnienie między odczytami gdy używamy -f, domyślnie 1 sekunda.

Przykład kompleksowy:

tail -n 50 -f -s 2 /var/log/app.log

Wyświetla ostatnie 50 linii pliku app.log, a następnie śledzi plik, odświeżając co 2 sekundy.

Użycie w potoku i z filtrowaniem:

tail -f /var/log/app.log | grep --color "ERROR"

Monitoruje na żywo plik logów i podświetla słowo "ERROR".