Komenda `free` – stan pamięci teraz
``` free ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/UP7image.png) Wyświetla podsumowanie zużycia RAM i swap. Domyślnie w kilobajtach (KB). ``` free -h ``` Format czytelny (B, KB, MB, GB). Najczęściej stosowana opcja. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/8dAimage.png) ``` free -m ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/OhVimage.png) Wynik w megabajtach. ``` free -g ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/lEQimage.png) Wynik w gigabajtach (przydatne na dużych serwerach). ``` free -w ``` Rozszerzony format z osobną kolumną na bufory i cache. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/DKoimage.png) **Interpretacja wyniku `free -h`:** ``` total used free shared buff/cache available Mem: 15.6G 8.2G 2.1G 0.5G 5.3G 7.4G Swap: 4.0G 0.5G 3.5G ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/S4Wimage.png) - `total` – całkowita pamięć RAM - `used` – faktycznie używana pamięć - `free` – zupełnie wolna (często mała, bo Linux używa cache) - `buff/cache` – bufory i cache (mogą być zwolnione, jeśli trzeba) - `available` – pamięć dostępna do użytku dla aplikacji (ważna liczba!)Monitorowanie pamięci w czasie rzeczywistym
``` free -h -s 2 ``` Wyświetla stan pamięci co 2 sekundy. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/7sJimage.png) ``` free -h -s 2 -c 10 ``` Monitoruje co 2 sekundy, 10 razy. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/IsRimage.png) ``` watch -n 1 'free -h' ``` Monitorowanie pamięci co sekundę w atrakcyjnym formacie (wymaga pakietu `watch`). [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/fAMimage.png)Komenda `vmstat` – Virtual Memory Statistics
**Wprowadzenie do `vmstat`:** Bardziej zaawansowana niż `free`, pokazuje statystyki pamięci wirtualnej, I/O i swap activity. ``` vmstat ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/Zdrimage.png) Jednorazowy raport. ``` vmstat 2 5 ``` Raport co 2 sekundy, 5 razy. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/cDfimage.png) **Interpretacja wyniku:** ``` procs -----------memory---------- ---swap-- -----io---- -system-- ------cpu----- r b swpd free buff cache si so bi bo in cs us sy id wa st 1 0 0 2048000 51200 5242880 0 0 2 1 50 30 25 5 70 0 0 ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/Zdrimage.png) - `r` – procesy czekające na CPU - `b` – procesy w I/O wait - `swpd` – swap w użyciu (MB) - `free` – wolna pamięć - `si/so` – swap in/out (jeśli > 0, system ma problemy z pamięcią) - `id` – % czasu CPU bezczynny (wysoki = dobry, niski = CPU obciążony) - `wa` – % czasu czekania na I/O (wysokie wartości = problemy z dyskiem)Komenda `iostat` – I/O Statistics
`iostat` monitoruje aktywność dysków i procesorów. Wymaga pakietu `sysstat`. ``` iostat ``` Ogólne statystyki od ostatniego restartu systemu. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/q6nimage.png) ``` iostat -x 2 5 ``` Rozszerzone statystyki dysku, co 2 sekundy, 5 razy. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/cDUimage.png) **Interpretacja wyniku:** ```bash Device r/s w/s rMB/s wMB/s rrqm/s wrqm/s %rrqm %wrqm r_await w_await aqu-sz %util sda 10.5 5.2 0.50 0.25 0.5 1.2 5% 10% 2.5ms 5.0ms 0.08 8.5% ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/lQnimage.png) - `r/s` – read operations per second - `w/s` – write operations per second - `rMB/s / wMB/s` – megabajty czytane/zapisywane na sekundę - `%util` – procent wykorzystania dysku (>80% = problem) - `r_await / w_await` – średni czas oczekiwania operacji (wysoki = wolny dysk)Komenda `sar` – System Activity Reporter
`sar` z pakietu `sysstat` to kompleksowe narzędzie do monitorowania systemu. Może zbierać dane historyczne. ```bash sar -u 2 5 ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/bTKimage.png) Statystyki CPU co 2 sekundy, 5 razy. ```bash sar -r 2 5 ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/Pgvimage.png) Statystyki pamięci. ```bash sar -d 2 5 ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/Rjzimage.png) Statystyki dysków (podobnie jak `iostat`). [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/SGNimage.png) ```bash sar -b 2 5 ``` I/O i przełączenia stron (page faults). [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/xAuimage.png)Monitorowanie swap activity – problem w systemach
```bash vmstat 1 | grep -v procs | awk '$7 > 0 || $8 > 0 { print "SWAP AKTYWNY!", $0 }' ``` [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/3S7image.png) Ostrzeżenie gdy system zaczyna pisać do swap ```bash watch -n 1 'vmstat 1 2 | tail -1' ``` Ciągłe monitorowanie najnowszych danych vmstat. [](https://wiedza.konio-dc.eu/uploads/images/gallery/2025-11/HGJimage.png)Praktyczne problemy z pamięcią i jak je diagnozować
**Problem: System powolny, dużo swap activity**
```bash # 1. Sprawdź dostępną pamięć free -h 2. Sprawdź swap vmstat 1 5 | grep -E 'si|so' 3. Szukaj procesów zużywających pamięć ps aux --sort=-%mem | head -20 4. Sprawdź I/O wait iostat -x 1 5 ```**Problem: Serwer Metin2 (MT2SRV) zajmuje za dużo pamięci**
```bash # Monitoruj samo server gry watch -n 1 'ps aux | grep -E "game|db|auth" | awk "{print \$2, \$4, \$11}"' Jeśli pamięć rośnie bezustannie (memory leak) ps aux | grep game | awk '{print $2}' # Uzyskaj PID cat /proc/[PID]/status | grep VmRSS # Aktualna pamięć tego procesu ```Wyzwalanie alertów przy braku pamięci
```bash #!/bin/bash AVAILABLE=$(free -h | awk '/^Mem:/ {print $7}' | tr -d 'G') if (( $(echo "$AVAILABLE < 1" | bc -l) )); then echo "ALARM: Pamięć poniżej 1GB!" fi ```